Vetten

Vetten komen in veel voedingsmiddelen voor. Veelal worden (extra) vetten aan producten toegevoegd om deze meer (romiger) smaak te geven. Vetten zijn opgebouwd uit vetzuren. De belangrijkste functie van vetten is het leveren van energie voor het lichaam. De vitamines A, D, E en K zijn de zogenaamde vetoplosbare vitamines. Met het vet uit de voeding krijg je deze vitamines dus binnen.(20)

Goede en slechte vetten
Vetten worden onderscheiden in twee hoofdvormen, te weten met verzadigde vetzuren en met onverzadigde vetzuren. (De naamgeving heeft te maken met de chemische binding.) Verzadigde vetzuren zijn de slechte vetzuren. Ze verhogen onder andere het cholesterolgehalte in het bloed en ze verhogen de kans op het krijgen van hart- en vaatziekten. Onverzadigde vetzuren zijn de goede vetzuren. Een vegetarische voeding levert vooral veel onverzadigde vetzuren.(5,16,20,21) Onverzadigde vetzuren kun je onderverdelen in enkelvoudig onverzadigde vetzuren en meervoudig onverzadigde vetzuren, zoals het bekende omega-3. Een verdere onderverdeling is die in cis- en transvetzuren.Transvetzuren hebben een zelfde effect als de verzadigde vetzuren. Dit van belang om te weten in verband met de preventie van hart- en vaatziekten. Een speciale categorie onverzadigde vetzuren zijn de transvetzuren. Ze zijn weliswaar onverzadigd, maar hebben hetzelfde slechte effect op het cholesterolgehalte als verzadigde vetten. Transvetzuren ontstaan bij het harden van plantaardige olien om er bijvoorbeeld margarine van te maken. Via koek, gebak en snacks kun je er veel van binnenkrijgen.

Advies
De dagelijks aanbevolen hoeveelheid totaal vet, zoals opgesteld door de Gezondheidsraad, bedraagt voor een volwassene zo'n 20-40 procent van de energie die de voeding levert. Dit komt overeen met ongeveer 75 gram totaal vet. Het gehalte dat de voeding levert aan verzadigd vet moet zo laag mogelijk zijn en mag volgens het advies niet meer dan 10 energieprocent per dag bedragen. Dit komt overeen met maximaal 25 gram verzadigde vetzuren. Voor enkelvoudig + meervoudig onverzadigde vetzuren adviseert de Gezondheidsraad een inname van zo'n 8-35 energieprocent per dag. Dit komt overeen met ongeveer 26-114 gram onverzadigde vetzuren.(6)

Voedingsmiddelen
Voedingsmiddelen zoals vlees, volle melk, kaas en chocolade bevatten voornamelijk verzadigde vetzuren. Olijven, noten, zaden en vette vis bevatten voornamelijk onverzadigde vetzuren.


Productoverzicht per soort vet

Eiwitten

Cholesterol