De eiwittransitie is in volle gang en voedselproducenten spelen in op de groeiende belangstelling voor (plantaardige) eiwitten. Producenten zetten termen zoals “protein”, “bron van eiwitten” of “eiwitrijk” prominent op de verpakking. Deze trend speelt in op de groeiende belangstelling voor eiwitten, omdat consumenten denken dat een hogere eiwitinname voordelen biedt voor spieropbouw, gewichtsverlies of algehele gezondheid. Is dat zo: eiwitrijk of misleidend?
De regels achter eiwitclaims op verpakkingen
Waar dit eerst vooral voor sportvoeding populair was, wordt het nu ook steeds vaker gebruikt voor reguliere producten, zoals zuivel en snacks. Wat zijn deze claims en kunnen ze zomaar gebruikt worden?
Wat zijn voedingsclaims?
Er is een onderscheid tussen voedingsclaims en gezondheidsclaims op productverpakking. In de Europese Unie zijn er strikte regels voor het gebruik van deze claims, vastgelegd in de Verordening (EG) nr. 1924/2006, die misleiding van consumenten moet voorkomen. Dit zorgt ervoor dat consumenten geïnformeerde keuzes kunnen maken en niet worden misleid door onterechte claims.
Gezondheidsclaims:
Gezondheidsclaim zeggen iets over de invloed van voedingsstoffen op de gezondheid. Voorbeelden hiervan zijn: “Eiwitten dragen bij tot de groei van spiermassa”, of “Eiwitten dragen bij tot de instandhouding van normale botten”. Er is in een database vastgelegd welke claims toegestaan zijn.
Voedingsclaims:
Voedingsclaims op productverpakkingen benadrukken het gehalte aan voedingsstoffen in een product. Dit zijn claims zoals “Bron van eiwitten” of “Eiwitrijk”.
De Claim “Bron van Eiwitten”
De claim “bron van eiwitten” mag op de verpakking worden geplaatst wanneer minstens 12% van de totale energie (kilocalorieën) uit eiwitten bestaat.
De Claim “Eiwitrijk”
De claim “eiwitrijk” gaat een stap verder en mag worden gebruikt als minstens 20% van de totale energie uit eiwitten bestaat. Eiwitten leveren 4 kcal per gram. Zie onderstaand een berekening van hoe je kan berekenen of een product de claims mag dragen.
Rekenvoorbeeld:
Stel dat een product de volgende gegevens per 100 gram heeft: Energie: 144 kcal Eiwitten: 6 g
1. Bereken de energie uit eiwitten: 6 𝑔 𝑒𝑖𝑤𝑖𝑡𝑡𝑒𝑛 𝑥 4𝑘𝑐𝑎𝑙𝑔=24 𝑘𝑐𝑎𝑙
2. Bereken het percentage energie uit eiwitten: 24 𝐾𝑐𝑎𝑙144 𝐾𝑐𝑎𝑙∗100=16,7%
Omdat bovenstaande voorbeeld boven de vereiste 12% ligt, mag de claim “bron van eiwitten” wel worden gebruikt. Het product mag niet de claim “eiwitrijk” krijgen, omdat het percentage lager is dan 20%.
“Protein” op verpakkingen
Tegenwoordig zie je steeds vaker producten met de term “protein” op de verpakking. De term “protein” (of het Nederlandse “eiwit”) mag op verpakkingen worden gebruikt, maar alleen als het product voldoet aan de wettelijke eisen voor eiwitclaims, zoals hierboven beschreven. Dit betekent dat het product een bepaald percentage eiwitten moet bevatten. Als het product niet voldoet aan de eisen, mag de term “protein” niet als claim worden gepresenteerd. De term is dus niet verboden, maar wordt pas een claim wanneer het specifieke beweringen doet over de hoeveelheid eiwitten in het product. Producenten moeten ervoor zorgen dat hun producten voldoen aan de wetgeving, om misleiding te voorkomen.
Eiwitclaims op verpakkingen kunnen consumenten helpen bij het maken van een bewuste keuze, maar alleen als ze correct en transparant worden toegepast. De wetgeving zorgt ervoor dat een product niet zomaar als “eiwitrijk” of “bron van eiwitten” mag worden bestempeld zonder dat het daadwerkelijk aan de eisen voldoet. Voor consumenten is het daarom goed om verder te kijken dan alleen de verpakking en ook de voedingswaardetabel te raadplegen. Zo blijft een verantwoorde eiwitinname onderdeel van een evenwichtige en transparante voedselkeuze.
Dit artikel ‘eiwitrijk of misleidend” verscheen eerder in het LekkerVega Magazine – geschreven door Floor Soethout, diëtist en voedingskundige bij De Vegetariërsbond.