Vitamine B12 uit algen? Nee dus!

B12 is een voor vegetariërs en veganisten interessant vitamine, omdat het ‘van nature’ alleen in dierlijke voedingsmiddelen als vlees, vis, zuivel en eieren voorkomt. Producenten van vleesvervangers (en zuivelvervangers) spelen hier soms op in door vitamine B12 toe te voegen. Maar sommige producenten claimen dat plantaardige producten als zeewier en algen óók vitamine B12 leveren. Hoe zit dat?

Door: Sytske de Waart

Het is een hardnekkige fabel dat je B12 uit plantaardige bronnen kunt halen. Over het algemeen zijn dit analogen (een op B12 lijkende variant) waar je niks aan hebt. Onderzoek van de Wageningen Universiteit uit de jaren 80 heeft laten zien dat het behoorlijk mis kan gaan als je er op vertrouwt dat het om de echte B12 gaat: jonge kinderen die alleen zeewier als B12-bron kregen, liepen een niet meer in te halen achterstand in hun mentale ontwikkeling op.

Op het etiket van de veganistische Dee’s worstjes staat dat de gebruikte zeewier vitamine B12 bevat. Is hier sprake van misleiding, of zelfs van een warenwetovertreding? In mijn optiek wel, maar waarschijnlijk is de fabrikant te goeder trouw. Het is namelijk best moeilijk om de echte en de pseudo-B12 van elkaar te onderscheiden. Met een gangbare labtest haal je ze niet uit elkaar. Dit kan alleen door het aan menselijke proefpersonen te geven waarna je hun bloed test. Dat is duur onderzoek, en de meeste producenten gaan af op de onbetrouwbare labtest. Een complicerende factor in het hele verhaal is, dat er wat anekdotisch bewijs is dat er wel degelijk werkzame B12 in bijvoorbeeld nori (een zeewiervariant) lijkt te zitten. Maar de verklaring hiervoor is redelijk prozaïsch: bij het oogsten van het zeewier worden kleine zeedieren (vis en kreeftachtigen) meegevangen. Deze worden samen met het zeewier verpoederd, waarna er gelijk in de papierproductie nori-vellen van gemaakt worden. De nori is dus niet vegetarisch.

De algemene wetenschappelijke consensus is dat de bruikbaarheid van vitamine B12 uit algen op zijn minst twijfelachtig is, en het dus niet verstandig is om er op te vertrouwen. Los daarvan: in de veganistische worstjes van Dee’s zit 0,7% zeewier. Zelfs áls het hier de bruikbare B12-variant betreft, dan zal dat in zulke minieme hoeveelheden zijn dat het geen zoden aan de dijk zet.

Bronnen:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5188422/
http://www.living-foods.com/articles/firshinnori.html • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17691004